Старонка 388
◀ / 1324 ▶
●дзяк, дзяка, предл. дзяку, зват. дзяча; мн. ч., дат. дзяком, мн. ч., предл. дзяках, м. —дьячок (дьяк, С.), псаломщик. Ар.; Шсл.; Нсл.; БНсл.; Бяльсл. Адзін дзяк гукае ў царкве. Ст. Дзяк — вобзямлю пяк. Поговор. Ст. ●дзяковіч-ча, предл.-чу, м.—сын дьячка, псаломщика. Нсл. 134; Веляшковічы Лёз. (Ксл.); БНсл. ●дзякоў-ова-ова—дьячков. Нсл. 134. ●дзякоўства-ва, ср.—должность дьячка, Нсл. 134. служба псаломщика. Ксл.; Шсл. Васілёк займаецца дзякоўствам. Ст. Ськінулі зь дзякоўства. Нсл. ●дзякоўшчына-ны-не, ж.—участок земли, принадлежащий дьячку. Нсл. 139. Дзякоўшчыну ўзараў. Нсл. ●дзяка, дзякі, дзяцы, ж.—благодарность. Адна дзяка, што за рыбу, што за рака. Поговор. Прымі ж нашу дзяку. Багушэвіч: Пані Арэшчысе. ●дзякан-на, предл.-ну, зват.-не, м.—дьякон. Бяльсл. Ацец дзякан. Прышч. Росл.(Дсл. 198). Ласкат. дзяканька-нькі, дат. и вин.-ньку. Дзяканька мой, куды мне цябе дзець. Ельн. (Дсл.); БНсл. ●дзякаваць (Скар. П. Ц.)-кую-куеш-куе; повел.-куй-куйма, несоверш. каму—благодарить. Ар.; ПНЗ; Шсл..; Нсл. 134. Ня ведаю, дзядзечка, як вам і дзякаваць за вашу ласку! Ст. Дзякаваць Богу за ўсё. Нсл. Ён узяў і ня дзякуе. Тверск. (Даль). Калі ня п'юць, то й ня дзякуй, (Послов.)—в чужое просо не суй нос. Ар. Отгл. имя сущ. дзякаваньне-ня-нню, ср.—благодарение. Ар.; Нсл. 134. Дзякаваньне Богу за ўсе. Нсл. Прич. дзякаваны—благодарственный, отплаченный. Нсл. 134. Гэта табе дзякаваны хлеб—т.е. отомщенная обида. Нсл. Соверш. аддзякаваць каму—отблагодарить. Шсл. Ня ведаю, чым і аддзякаваць за вашу ласку. Ст. Соверш. адудзячыць каму—отблагодарить. Ар. Соверш. надзякаваць каму—отблагодарить вдоволь. Нсл. 305. Надзякаваў ты мне досіць, (ирон.). Нсл. Соверш. падзякаваць каму—поблагодарить. Ар.; Шсл.; Нсл. 441. Падзякуй цётцы за гасьцінец. Ст. Ніхто й падзякаваць ня хоча за маё дабро. Ст. Отгл. имя сущ. падзякаваньне-ня, предл.-ню, ср.—благодарение. Нсл. 441. Узяў і падзякаваньня не сказаў. Нсл. ●дзякаваць-кую-куе; повел.-куй-куйма, несоверш.—исполнять должность дьячка. Нсл. 134; БНсл. Дзякаваць няма каму. Нсл. Отгл. имя сущ. дзякаваньне-ня, предл.-ню—дьяческая должность(действие, С.). Нсл. 134. Дзякаваньне свае перадаў зяцю. Нсл. ●дзякі каму—спасибо. Нсл. 134. Дзякі табе за гэта. Нсл. Дай дзякі пану за абаранку. Нсл. ●дзякла-ла; мн. ч.-лы-лаў, ср., истор.—оброк продуктами, который крестьяне обязаны были давать феодалу наряду с выполнением других повинностей. "Дзякла" взималось рожью, овсом, сеном. Стт. 1529. ●дзяку, каму—спасибо(благодарю, С.) Нсл. 134. Дзяку табе за гэта, а за другое болі падзякую. Нсл. ●дзякуй, каму, за што и без доп. 1. благодарю, Гсл.; Ар. спасибо. Ар.; МГсл.; Шсл.; Ксл.; Нсл. 134. Дзякуй табе, Дара, сказала гаспадыня, — адагрэла ты мяне. Кулакоўскі: Дабраселцы. Дзякуй табе, мая родненькая. Расна Сян. (Ксл.). Дзякуй вам за палудзень! Ст. Дзякуй вам за чэсьць! Ар. Дзякуй за абед, што пад'еў дармаед. Послов. Рапан. 118. Дзякуй табе, дзядуля. Макаёнак: Каб людзі. вялікі дзякуй—большое спасибо. Ар. шчыры дзякуй—сердечное спасибо. 2. в знач. сущ.—благодарность, спасибо. Дзякуям не адбыць — трэба заплаціць. Ар.; Варсл. за дзякуй (рабіць што)—за спасибо, даром. ●дзялект-кту, предл.-кце, м.—диалект. ●дзялектолёг-ёга, предл.-ёгу, зват.-ёжа, м.—диалектолог. ●дзялектолёгія-іі, ж.—диалектология. ●дзяленьне-ня, предл.-ню; мн. ч.-ні-няў, ср., мат.—деление. дзяленьне дробаў—деление дробей. ●дзялёнка-нкі-нцы, мн. ч., род.-нак(-нкаў), ж. 1. часть, доля, Нсл. 133; Ксл. удел, часть. Зьверавічы Красьн. (Дсл.). Ён ад свае дзялёнкі адмовіўся. Лалыкі Аз. (Ксл.). Кажны з нас узяў сваю дзялёнку. Нсл. 2. пай. Зьверавічы Красьн. (Дсл.). 3. делянка(участок земли для обработки, застройки и т.п. или участок леса для вырубки). ●дзяліць-лю-ліш-ле, несоверш., перех.—делить. Усім сваім баярам (ручнікі) дзяліла. Из свад. песни, Лупекі Стдуб.(Косіч 243). Дружко каравай дзеле. Піліпча Гораднянск.(Косіч 245). няма чаго дзяліць каму—делить нечего, нет поводов до ссор. Няма чаго ім дзяліць. Ст. абдзяляць-яю-яеш-яе, несоверш.—наделять, оделять. Соверш. абдзяліць—наделить, оделить. Варсл. Вучыцель вынес кашэль яблыкаў і ўсіх вучанікаў абдзяліў. Варсл. аддзяляць, несоверш. к аддзяліць. Соверш. аддзяліць—отделить(выделив какую-л. часть, отдать, уступить во владение, в пользование кому-л.). падзяляць, несоверш. к падзяліць—разделять. Пан па праўдзе падзяляе, падзяліў нас. Нсл. 441. Соверш. падзяліць, 1. разделить. Нсл. 441. Зямлю падзялілі. Раст.: Северск. 157. Зарэзаўшы (жывёлу) падзяліць мяса на трое. Кіт. 26611. Падзяліць тую
Нават дробная праўка будзе карыснай. Не стаўце знакі націску, каб словы лепш знаходзілася праз пошук.
79 👁
◀ / 1324 ▶