Старонка 303
◀ / 1324 ▶
хвасьціць, хвашчу, хвошчыш-ча, несоверш., перех.—хлестать. Нсл. 750. Паглядзі, як хвосьцяць вашага брата за крадзежу. Прахвасьцілі, аж небарак ледзь зь месца споўз. Нсл. См. хвастаць 2. Соверш. прахвасьціць. См. под хвасьціць. хвасьць-ці, ж.—хвастовство. Нсл. 677; Дсл. 957. Ня зробіш так, як трэба, а толькі хвасьць тая. Нсл. Хвасьць хлеба ня дасьць. Дсл. хвашчанка-нкі-нцы, ж.—пучок хвоща для мытья посуды. БНсл. хвашчыць, облает.—хвастаться, гордиться чем-л. Батурліна Юхн.(Дсл. 957). хвэйчар — хвэльчар. Шсл. Хвэйчар даў зельля. Клятное Пух. (Шсл.). хвэльчар-ара, предл. и зват.-ару; мн. ч.-араў, м.—фельдшер. Шсл. Да хвэльчара павезьлі дзяцё лячыць. Ст. хвэст-сту, предл.-сьце, м.—большой праздник у Великолитвинов-католиков. У каталікоў сядні вялікі знаць хвэст: усі да касьцёла паехалі. Нсл. 678. Хвядос, -оса, предл.-осу, зват.-осе, м.—Феодосий. Нсл. 677. Падняўся Хвядос да самых нябёс.(дым). Нсл. хвяруб'е-б'я, предл.-б'ю, ср.—старое платье. Юрсл. Зьбяры троху ды прасушы хвяруб'е: папрэе й патлее. Юрсл. Ср. хвіраб'е. хвіга, хвігі, хвізе, мн. ч.-гаў, ж.—кукиш. Гуліна Сян. (Ксл.); Нсл. Хвігаю падцер нос. Послов. (грубо, оскорбительно, С.)—отказал в просьбе. Нсл. См. дуля 3. хвігуравацца(фігуравацца, МГсл.)-руюся-руешся, несоверш.—жеманничать (жеманиться, С.). МГсл. хвілязоп-опа, предл.-опу, зват.-опе—философ. Нсл. 677. хвілязопа-пы-пе—философия. Нсл. 677. хвілязопка-пкі-пцы—женщина философ. хвіраб'е, (Дсл.), хвірыб'е, (Нсл.), собир.—старое платье, (Нсл.) отрепки, лоскутье, Дсл. тряпье. Нсл. 677. Зьбяры тое хвіраб'е ў кучу. Дсл. І хвірыб'е сваё забрала. Нсл. хвіруля-лі-лі, ж., звукоподр., облает.—буря; завывание ветра в трубе. Дсл. 957. хвірыб'е,—см. под хвіраб'е. хвіцэр-ра, предл. и зват.-ру; мн. ч.-ры-раў, м.—офицер. Нсл. 677. Хвіцэру пажальуся на маскаля. Нсл. См. ахвіцэр. хвіцэрскі-кая-кае—офицерский. Нсл. 677. Хвіцэрскі мундур. Нсл. См. ахвіцэрскі. хвустка-ткі-тцы, ж.,облает.—хустка. У Куліны новая хвустка. Машавая Бялынкав.(Бяльсл.). хуга, предл. хузе, ж. 1. (муз.)—фуга. 2. пас(широкая тесьма или ремень в машине, С.) Ксл. Трэба выбраць хугу на машыну. Вяляшковічы Лёз. (Ксл.). хух, хуху, предл. хусе, зват. хуша, м.—дуновение(изо рта для согревания, С.). Гсл., дыхание изо рта. Нсл. 685. Ні хуху, ні духу. Послов. Нсл. Хухам пагрэй ручкі. Тм. худоба-бы-бе, ж.—домашнее имущество, БНсл.; Гсл.; Нсл. 684, имущество вообще, вещи, скарб, хозяйство, скот, одежда и пр. Вят., Вост. (Даль). Вой хадзі, сынку, з карчмы да дому, забіраюць ляндары ўсю тваю худобу. Я сам тое бачу, што худобу трачу. Нсл. худобіна-ны-не, ж.—небольшой домашний скарб. Нсл. 684. Якую худобіну маў і тую пан за падачкі забраў. Нсл. Уменьш. худобінка-нкі-нцы—плохое, беднае(домашнее) имущество. Нсл. 684. Ніякае худобінкі няма ў дварэ. Нсл. худобы-бая-бае—бедный. Нсл. 684. Садзі ўсю сваю радзіну і багатую і худобую. Из свад. песни, Нсл. худаба, ж.—бедность. Ксл.; Гсл.; Нсл. 684. У іх нічога не дастанеш — худаба. Слабодка Куз. (Ксл.). Блага жыць у худабе. Нсл. См. беднасьць. худак-ака; предл.-аку, зват.-ача; мн. ч.-кі-коў-ком, мн. ч., предл.-кох, м.—бедняк. Гсл.; Нсл. 684; Вост. (Даль); БНсл. Худаку няма чаго брататца з багатымі. Нсл. Багатыр дзівіцца, чым худак жывіцца. См. бедны. Уменьш. худачок. Шсл. Як памрэ багаты, дык па сямёра з хаты, а як памрэ худачок — дык толькі поп а дзячок. Послов. Капейна Сьміл. (Шсл.). худамэнт-нта, предл.-нце, м.—фундамент. Бяльсл. Хату паставілі на хундамэнт. Машаная Бялынкав.(Бяльсл.). Ср. Кастанін. худасыдь-ці, ж.—скупость(в продовольствии, Нсл.). БНсл.; Нсл. 684. худаць-аю-аеш-ае; повел.-ай-айма, несоверш.—худеть. Нсл. 684; Ксл.; Ар.; БНсл. Худае твой конь. Купіна Віц. (Ксл.). Соверш. пахудаць—похудеть. Нсл. 684; Ар. Пахудаў ад тугі. Нсл. Соверш. схудаць—спасть с тела, с лица. Нсл. 626; Ар. худы, -дая-дое—поджарый; тощий. (БНсл.); Ар. Худы, як рак. Ст. Худы, як цмык. Ст. Конь стаў худы. Ст. Ср. ст. худшы. Прев. ст. найхудшы. Демид: Веров., 1896, III, 144. Уменьш., ласкат. худзёнькі. худзізна, ж.—очень худое животное. Шсл. Вось карова худзізна, аж страшна на яе пазіраць! Ст. худзіня-ні-ні, ж.—худощавость. Ар. хук-ка, предл. хуку, зват. хуча, м.—фук, фука в шашечной игре. Нсл. 684. хукаць-аю-аеш-ае; повел.-ай-айма, несоверш. 1. дышать на какой-л. член тела, чтобы согреть, Ар.; Шсл. дуть, согревать дыханием. Ксл.; Дсл. 969. Хукай у рукі, дык адыйдуць. Ст. Ня хукай больш, до! Валькі Сур. (Ксл.). Хукай на ручкі. Дсл. 2. покрывать что парами дыхания. Ар.; Шсл. Ня хукай на глядзелку, бо нічога ня відаць. 3. внимательно,(чересчур, С.) нежно ухаживать за ребенком или за больным. Шсл. Ня ведае маці, як хукаць на малога. Ст.
Нават дробная праўка будзе карыснай. Не стаўце знакі націску, каб словы лепш знаходзілася праз пошук.
91 👁
◀ / 1324 ▶