Старонка 202
◀ / 1324 ▶
галавою налажыць—погибнуть, добиваясь чего или благодаря чему, Гсл. сложить голову. з галавы схадзіць—бесноваться. МГсл. пакапаць у галаве—подумать. Дсл. жыць аднэй галавой—жить холостым. На што ўжо яму гэта(жаніцца)? жыў бы аднэй галавой, калі Бог жыцьцё паслаў. НК: Старцы, 98. у галавах—в изголовье, в головах. У галавах стаіць сьмерць. Крамушоўка Н. (Демид: Веров. 93). за маей галавой—при моей жизни (когда сам распоряжаешься, С.) Варсл. Един. ч. галавіна-ны-не—головище. Нсл. 117. Галавіна ты, галавіна! нашто табе лішняе выдумляць? Нсл. Ласкат. галованька-нькі-ньцы—головушка. Нсл. 117. Галованька мая бедная. Нсл. Шчашу, змыю да буйну галованьку. Кажамякі Імгл. (Косіч 43). Увелич., бранное. галавюга—огромная голова, головище. Ельн. (Дсл.). галава цукру—сахарная голова. Ар. Купіў на вясельле галаву цукру. Ар. галава вульля—вершина(улья). Ром. 2. старший. Шсл. Ён галава, дык і няхай робе, як хоча. Ст. галоўка-ўкі-ўцы, 1.—головка. Ар.; Шсл. У хлопчыка вялікая галоўка. Ст. 2.—луковица. Шсл. Пакрышыла галоўку цыбулі. Ст. Укінула ў булён галоўку чысныку. Ст. 3. плод льна или мака. Ксл. Дай імне галоўку маку. Спаская Сір. Ксл.). Пойдзем узьдзяваць галоўкі ў вастроўкі. Тм. 4. качан капусты. Ар. У капусты вялікія галоўкі. Ар. Галаварэзы-заў—праздник 29 августа в честь Іоанна Крестителя. галавашка-шкі-шцы, ж. — галавашнік. НК: Очерки, Но. 515. галавашнік-іка, предл.-іку, м.—многие предметы, подкладываемые под голову лежащего человека: маленькая "падушчонка", скомканная одежда в изголовке, на "палу", палатях, — небольшой, наклонный помост из досок там-же. НК: Очерки, Но. 515. галаваты-тая-тае—с умной головой. Во табе маці галавата: апусьцее твая хата, Дуньку мы возьмем і песьню запяем. Из свад. песни. Горц. (Кот 211). галавень, галаўня, предл.-ню; мн. ч.-ўні-ўнёў-ўнём-ўні-ўнямі-ўнёх, м.—головль (рыба бычёк). Шсл.; НК: Очерки, 493. Злавіў галаўнёў штук пяць. Жораўкі Сьміл. (Пух.). Уменьш. галавенчык-ыка, предл.-ыку, мн. ч., вин.-ыкі. Памеж іх праходжуюцца поўныя напышлівае грацы, ялцы й галавенчыкі. ЗСД 53. галавенька-нькі-ньцы, ж., бот.—чистец. Верас. См. жывічка. галавешка-кі, дат., предл. галавешцы, ж. 1.—головешка. Ар. 2.—головня(тлеющее или обгорелое полено, бревно, Ар.) Ар.; Гсл.; Шсл.; Замошша Сян. (Ксл.). Залі вадою галавешку. Ст. галавізна-ны-не, ж.—съедобные части головы животного. Ар.; Шсл. Галавізна ад сьвіньні будзе на квашаніну. Ст. галаўнік-іка, предл.-іку, зват.-іча; мн. ч., дат.-ком, мн. ч., предл.-кох, м. 1.—уголовный преступник, убийца, уголовник, уголовный(в знач. им. сущ.). (Калі) вязень на горла сказаны, тады што намацней вязеньням асмотран быці маець у той вежы, каторая ёсьць на галаўнікі. Стт. 206. Прасіў у нас ісправы галаўніка, і мы галаўніка выдалі. Лист псковского кн. Ивана Александровича 1463-65(ИОРЯС XVII, 3-4, 1912 г, стр. 350). 2. плытогон у переднего плотового весла — "аночыны". Калупайла. галаўны-ная-ное—головной. БНсл. галаўныя мазгі—головной мозг. НТ 2. галаўшчына-ны-не, ж.—штраф за убийство. Стт. Раннаму навязка або забітага галаўшчына маець быці плачана. Стт. 243. Муляру, шаўцу, ганчару — тым усім галаўшчыны па трыццаці коп. Стт. 448. галачка-чкі-чцы, ж.—пилюля. МГсл. галэп-па, предл.-пе, м.—птенец без оперения. Янк. І. Галэпаў знашоў. Янк. І. галган-ну, предл.-не, м.—имбирь. НК: Очерки, Но. 153. галганны-ная-нае—имбирный. НК: Очерки 71, Но. 153. галгатаць, галгочаш-ча, несоверш.—говорить по-еврейски. Ар. Жыды галгочуць. Ар. галдапік-ка, предл.-ку, зват. галдапіча; мн. ч. галдапікі-оў-ом-оў-амі-ох, м., брезгл. —человек с узкими, острыми, словно от голода, чертами лица. Ар. Слово состоит из голд—голод и піка—лицо. Галдапік ты, галдапік! Ар. галелы-лага, во смысле им. сущ.—шелег (монета). Нсл. 106. Галелага ня варты. Нсл. галелага ня дам—знач. ничего не дам. Нсл. галелы-лая-лае—обнищалый. Нсл. 118. Быў багаты, а цяпер галелым стаў. Нсл. галень, гальня, предл.-льню; мн. ч.-льні-льнёў-льнём, мн. ч., предл.-льнёх, м.—голик, истрепанный веник. Нсл. 116; Юрсл. Гальнём вышаруй лаўкі к сьвяту. Нсл. Гальня заробіш. Нсл. Гальнём нічога не падмяцеш, яго толькі ў печ. Юрсл. См. дзяркач. галеньнік-ка, предл.-ку, зват. галеньніча, м.—парикмахер. МГсл. галетнік-іка, предл.-іку, зват.-іча, м., брезгл. 1. большой бедняк, (Шсл.) голыш, голытвенный, Ар. голыш, бедняк. Нсл. 116. Нічога ты ня высудзіш із гэтага галетніка. Ст. Не пайду я за галетніка гэтага. Нсл. 116. 2. обирало. Нсл. 116. Галетнік гэты не аднаго абгаліў. Нсл.
Нават дробная праўка будзе карыснай. Не стаўце знакі націску, каб словы лепш знаходзілася праз пошук.
79 👁
◀ / 1324 ▶