перабывацца-аюся-аешся—с трудом переправляться чрез что-л. Нсл. 399. Якколечы перабывайцеся на тый бок. Нсл. Соверш. перабыцца-будуся-будзешся; прош. вр.-быўся-былася-былося-быліся—с трудом переправиться чрез что-л. Нсл. 399. Нядаўна шмат падводаў перабыліся пераз раку, а цяпер ніяк не перабудзешся. Нсл.
прыбыць,прыбудзе, соверш.—увеличиться, прибыть. Спор ім ад Пана Бога прыбудзе. Кіт. 29а15. На том дзераве яшчэ так веле прыбудзе. Тм. 13367. Несоверш. прыбываць. Хто глядзіць, любячы, на наўчонага чалавека, яго ачом яснасьці прыбывае. Кіт. 13б10.
4. (у чым)—заключаться в чем-л., состояться в чем-л., сводиться к чему-л. Запраўдная няволя жыдоўская ў Ягіпце была ў тым, што яны былі да яе прывыкшы. См. замыкаць у сабе( под мкаць).
быць II, союз.—будто. Ча ты махлюеш, быць я табе паверу? Марцінкава Куз. (Ксл, под махлявацъ).
быцьцё-ця, предл.-цю, ср. 1.—бытьё(бытие, Ксл.; Гсл.)жизнь, Нсл. 40. существование Людзкое быцьцё. Нсл. Ласкат. быцьцейка-ка, предл.-ку, ср. НК: Старцы, 80.
2. состояние, быт. Нсл. 40. Благое наша быцьцё: няма чым і паправіцца. Нсл.
3. бытность, присутствие. Гсл.; Нсл. 40. У маім быцьцю так-сяк робяць. Нсл.
быцца, союз., област.—будто. Дсл.(под будто ). См. быццам.
быццам, союз и частица 1. сравнительный союз; употребляют в сравнительных обращениях и в сравнительных предложениях : будто, МГсл.; Ксл.
словно. Яна стаіць, быццам тая былінка ў полю. Стрэлкі Беш. (Ксл.). Думкі, быццам іскры прыску, узьлятаюць да нябёс. Крушына: Лебедзь 28. А ў іх шалікі зьвязаны, хто іх знае — ня вузлом: нейкай шпількай прышпіляны, быццам накрыж казялком. Тапчэўскі: Пан. ігрышча. Наталя моўчыкам, быццам застыглая, усё рукамі коўдру абірае. Бацьк., Но. 11-12/447-448. (Вецер) прыпаў да зямліцы, быццам дзесь загінуў. Гарун( ст. "Вецер"). Тады прайшоўся яшчэ разы з два па пляцформе, быццам баяўся, каб чаго не забыцца, быццам што ўспамінаў. ЗСД 177. Маці ўсплакала, быццам буры б'юць, а сястрычанька — ручаі цякуць, маладая жонухна, бы раса пала. М. Багд.: Сон-трава. Ты жыцьцём, быццам жытняй мяжою, паступаеш свабодна і пэўна. Жылка 62. Быццам сонцам зямля пасьля буры, я асьвечан маім пачуцьцём. Жылка 50.
Нейкія трызьні плятуцца дзяўчыне — быццам яна не ў двары ахмістрыня, быццам яна ня жыве ў вахвіцыне, быццам яна няма ведама хто, хочацца сэрцу ня ведама што. Гарун: Варажба. Ну й пракляты ж сядні мароз! Новы кажух прабірае, быццам кажух — не кажух, а папера. Гарун: Варажба.
2. частица.—будто, как будто. Чалавек сядзіць высокі, але быццам з тога сьвету. Гарун: Шчасьце М. Рукавічкі маляваны, толькі боты быццам клін. Тапчэўскі: Пан. ігрышча. Навокал людзі быццам скамянелі. Крушына: Лебедзь 48.
бычок-чка-чку, м. 1. великолитовский (белорусский) танец, танцуется с теми же фигурами, что и кадрыль, за исключением 1, 2, и 3-ей фигур. Шсл.
2.—см. под бык.
бюрократ-ата, предл.-ату, зват.-аце, м.—бюрократ.
бюрократка-ткі-тцы, ж.—женщина бюрократ.
бюрократызма-змы-зьме, ж.—бюрократизм; бюрократы, чиновничество.
77 👁