Старонка 1260
◀ / 1324 ▶
хлеб дваякі, узглядам таго, што й чалавек ёсьць дваякі, то ёсьць ад душы й ад цела. Зізані: Толкование. 2. судя по. Нсл. 52. Узглядам словаў тваіх, твая праўда. Нсл. 3. касательно, что относится к. Нсл. 52. Узглядам цябе я нядбаю. Нсл. - уздойм-му, м.—подъём. Гсл. - уздоймам, нареч.—оптом. А хто бы зь іншага города альбо места віно гарэлае да Смаленска прывёз, тот маець уздоймам тое віно прадаці тым жа карчмітом нашым. Ліст Вял. Кн. Аляксандры 1498 (Ластоўскі: Гіст. крыўскай кнігі, стр. 603). Уставуем, іж вольна кажнаму меньня сваі... нясмотрачы трэцяе і дзьвюх часцей, але ўсі ўздоймам хто іх што маець... аддаці, прадаці, дараваці... ад дзяцей і блізкіх аддаліці. Стт. 1588 г., УII, Арт. 2. - уздолець,—см. под долець. - уздол-еньне-ець,—см. под долець. - уход-ду, предл.-дзе, м. 1. вход. 2. угомон, успокоение. Нсл. 670; Ар. Уходу няма на старую. Нсл. Няма на яго ўходу. Ар. Вырвасу гэтаму ўходу няма. Нсл. 93. - укрутаць,—см. под круціць. - укру-ціць-чаваць,—см. под круціць. - укрыжав-аньне-аны-аць,—см. под крыжаваць. - укрывала-ла, ср.—то, чем укрываются, покрывало. Гсл. - укрывяніць,—см. под крывяніць. - укрывяніцца,—см. под крывяніцца. - укрыўдзіць, укрыўджаньне, укрыўджаны,—см. под крыўдзіць. - укульміцца—сосредоточиться, углубиться. Луб'ева Аз. (Ксл.). Як укульміўся, дык не адарваць. - укупе, нареч.—вместе. Гсл. - укураць—запылиться, задымиться. Гсл. Ср. кур. - укусіць,—см. под кусаць. - укучы, нареч.—вместе. Гсл. - уломак-мка, м. 1. отламок, кусок. Гсл. 2. обессилевший, изнемогший, немощный. Гсл. - улонак-нка, м.—неполная охапка. Дсл. Прынёс улонак дроў цепліць( протопить) печку. Ельн. (Дсл.). - улонкі-каў, единств. ч. нет.—сидение на руках, на коленях. Дзяцё заўсёды на ўлонках, з улонкаў ня сходзе: калі ж рабіць? Нсл. 60. - улоньне-ня, предл.-ню; мн. ч.-ні-няў, ср. Раз. (Даль); Растсл. 1. внутренность лона(чрева, груди). 2. лоно вообще. БНсл.; Гсл.; Нсл. 657; Шсл. Любіў і я заснуць на ўлоньні Евы. Кавыль: Думы, 20. І п'ю я чад пацех агністага ўлоньня. Змагар. на ўлоньне—на колени. Север(Косіч 259); Шсл. Узяла дзяцё на ўлоньне. Ст. Вазьмі дзяцё на ўлоньне. Нсл. 657. сядзець на ўлоньню—сидеть на руках, на коленях. 3. объятия. БНсл.; Гсл.; Нсл. 657. 4. недра или поверхность(воды, земли), лоно. 5. улоньне. Расьцілаў сваё люстранае ўлоньне сівы Дняпро. ЗСД 267. Бяжыць куды-небудзь на ўлоньне прыроды. ЗСД 214. Вылучыла прырода Л. із свайго раскошнага ўлоньня. ЗСД 321. Можна выйсьці на ўлоньне(прыроды) нават ночы... Пачуеш такое, як прырода ўсю ноч працуе. Карамазаў(Г. Радзімы, Но. 1066). 6. находящееся на лоне, пристающее к нему, охапка, Шсл. объем руками, охапка. Нсл. 60. Прынёс у хату ўлоньне дроў. Ст. Цэлае ўлоньне бацьвіньня так танна аддала. Нсл. 657. Цэлае ўлоньне набрала бацьвіньня. Нсл. 60,—сидение на руках, на коленах. Дзяцё ўсё ўлоньня пілнуець. Нсл. 60. См. улонкі. Уменьш. улоньніка-ка, предл.-ку; мн. ч.-кі-каў, ср.—отвечает всем значениям слова "улоньне". Вазьмі дзяцятка на ўлоньніка. Нсл. 657. - уловы—охота. Гсл. - улагодзіць,—см. под лагодзіць. - улагодзіцца,—см. под лагодзіцца. - улагоджаны,—см. под лагодзіць. - улагоджавацца,—см. под лагодзіцца. - улада-ды, предл.-дзе, ж.—власть. МГсл. - уладз-іць-іцца,—см. под ладзіць. - уладж-аньне-аны-аваць,—см. под ладзіць. - улазіны-наў—новоселье. Растсл.; Ксл.; Шсл. Я добра пагуляў на ўлазінах. Косы Віц. (Ксл.). Кончым хату ды справім улазіны. Ст. - улазіць, улезьці,—см. под лазіць. - уласцы, нареч.—в добром расположении. Гсл. - улашч-аны-аць,—см. под лашчыць. - улашчацца,—см. под лашчыцца. - улашчыць,—см. под лашчыць. - улашчыцца,—см. под лашчыцца. - улавіць,—см. под лавіць. - улегласьць-ці, ж.—прилежность, Нсл. прилежание. Гсл. Улегласьць да работы. Нсл. - улеглівы-вая-вае—прилежный к работе. Нсл. Работнік улеглівы. Нсл. - улегцы, нареч. 1. налегке. Шсл.; Ар.; Нсл. 60; Ксл.; Гсл. Завёз дровы, а стуль прыехаў улегцы. Стралкі Беш. (Ксл.). Улегцы едзеш, падвязі мяне. Нсл. 60. Улегца й паехалі дамоў, нічога не набралі. Ст. Іншыя выбіраліся ўлегцы. ЗСД 350. Противополож. з возам—с поклажею, с грузом. Ар. 2. легкомысленно. улегцы мець—пренебрегать. Пятае, хтобы меў із учоных людзей аднаго без прычыны улегца мець; шостае, навуку Божую улегца мець. Кіт. 138а9, 10. Гэтыя мужоў ня слухалі, улегца мелі. Тм. 12965. Соверш. улегцы замець—пренебречь. - улежачку, нареч.—лежа. НК; Очерки, Но. 301.
Нават дробная праўка будзе карыснай. Не стаўце знакі націску, каб словы лепш знаходзілася праз пошук.
82 👁
◀ / 1324 ▶