бедалака-кі, общ.—бедняга. Прыходзе пад ноч конь, іржэць бедалака а ён у санёх мертвы. Вышынскі: Хата пад ліпою. (Беларус, Но.155).
бедаваньне-ня, предл.-ню; мн. ч.-ні-няў, отгл. имя сущ.(к бедаваць)—изъявление жалобы на плохие обстоятельства. Нсл.40. Бедаваньням не паможам. Нсл.
бедаваць-ую-уеш-уе; повел.-уй-уйма, несоверш. 1. бедствовать, горевать, (Ксл.); Нсл.40; Гсл. Бядуе чалавек, няма хлеба, дзеці галодныя. Ст. Цэлы век бядуем. Нсл. Яна дужа бедавала, як памер яе мужык. Азярэцк Сян. (Ксл.). Як ты жывеш, і зь дзецьмі сваімі бядуеш. Гарун: Шчасьце М. Соверш. перабедаваць, перех.—перегоревать. Нсл.399. Перабедавалі зіму, сваё гора. Нсл. Прич. перабедаваны, 1. терпением преодоленный. Нсл.399. Перабедаванае гора няма чаго ўспамінаць. Нсл.
2. проведенный в бедствии. Нсл.399. Зіма перабядавана, а на вясну паправімся. Нсл. Соверш. прабедаваць—провести бедствено. Нсл.519. Прабедавалі зіму бяз хлеба; і вясну, Бог дасьць, прабядуем. Нсл.
2. скорбеть. Нсл.40. Ёсць над чым бедаваць, страціўшы такога сына. Нсл. Не бядуй, сястрыца мая. Тм.
3. беспокоиться. Э, дрэнь, не бядуй, я табе памагу. Каласкі, 1955, Но. 29-30, стр. 5.
пабедаваць, 1. погоревать,
2. посетовать.
3. побеспокоиться. Пабедавалі трохі дый толькі таго.
бедавацца, бядуюся-уешся, несоверш. 1. переносить бедствия. Нсл.40. Соверш. зьбедавацца—удручить себя бедою, горем. Міх.; Ар. Соверш. набедавацца—натерпеться бед, горя. Шсл.; Ар. Набедаваўся чалавек бяз хлеба. Ст. Бедненькі набедаваўся пераз жыцьцё сваё. Нсл.40.
2. беспокоиться, заботиться о чем-л. Войш. Напісаў ужо, не бядуйся. Войш. Бядуецца чалавек, як зіму пражыць, дзеці пракарміць. Нсл.40. Не бядуйся, пераживем неяк. Соверш. разьбедавацца—сильно разжалобиться, загоревать, Шсл.; Ар. сильно опечалиться, розжалобиться. Нсл.545. Разжаліўся, разьбедаваўся чалавек — ну й мусіў жа пазычыць яму з пуд мукі, хоць і ў самога вобмаль. Ст. Разьбедаваўся, быццам вялікае што страціў. Нсл.
бедкавацца-куюся-куешся, несоверш., на каго—жаловаться, выражать жалобу, скорби на каго. Нсл.40. Ён заўсёды бядкуецца на цябе, что ты яго крыўдзіш. Нсл.
бедна, 1. нареч. к бедны. Яны жывуць бедна.
2. тоскливо на душе. Ксл. Ай, як і мне сядні бедна! Ганкавічы Беш. (Ксл.).
беднасьць-ці, ж.—бедность. Гсл.; Ар.; Шсл. З багацьця жджы беднасьці, зь беднасьці—багацьця. Послов. Забалоцьце Сьміл. (Шсл.).
бедніцца-нюся-нішся, несоверш.—притворяться бедным. Ар. соверш. зьбедніцца-нюся-нішся—притвориться бедным. Ар. Соверш. прыбедніцца—(притвориться, С.), прикинуться (несколько С.) бедным. Ксл. Як ён прыбедніўся! Бель Выс. (Ксл.).
бедны-ная-нае, 1. бедный. Ар.
2. (в знач. сущ.)—бедняга, бедняжка. Ар.
бедранец-нца, предл.-нцу, м.—растение, на корнях которого собирают червец. Нсл.18.
безаблудна, (Нсл.22)—несбивчиво, верно. Ср. безаблудны.
безаблудны, -ная-нае—несбивчивый, верный, справедливый. Нсл.22. Безаблуднай ідзі, дзяцятка, дарогаю, і Бог цябе дабраславе. Нсл.
безаблыжна, нареч.(к безаблыжны)—безобманно, неложно, искренне. Нсл.22. Безаблыжна гавора. Нсл.
безаблыжны, -ная-нае—необманчивый, неложный, искренный. Нсл.22. Безаблыжны прыяцель. Нсл. Безаблыжны тавар. Тм.
безаглядна, нареч. к безаглядны. Баўтрамей ня ўчуў падходу і згадзіўся безаглядна. Гарун: Кан. Паўлючонка.
безаглядны-ная-нае—совершаемый без оглядки, без рассуждений.
безахотна, нареч.к безахотны. Нсл. 23. Безахотна жаніўся. Нсл.
безахотны-ная-нае—неимеющий желания, неохотный. Нсл. 23. Безахотная работа цяжкая. Нсл.
безахоціць-очу-оціш-оце; повел.—оць-оцьма, несоверш., перех.—лишать охоты. Нсл. 23. Мяне безахоціў, а сам захацеў. Нсл. Соверш. абезахоціць—лишить охоты. Нсл. 23.
безахоцьце-ця, предл.-цю, ср. 1. неохота. Ізь вялікім безахоцьцям, але дзеля існуючага парадку, прышоў із ёй аж да дзьвярэй, ідзе жыла. Шакун: Сьлед 14. Валей не пачынай работы, калі бярэшся зь безахоцьцям. Нсл.
2. апатия.
безадхланна, нареч.(к безадхланна)—без облегчения. Гсл.; Нсл. 22. Безадхланна грэшнікі мучацца ў пекле. Нсл.
безадхланны, -ная-нае—необлегчаемый, Нсл. 22.—безотрадный. МГсл. Безадхланная мука. Нсл.
безаддушна, нареч.(к безаддушны)—постоянно, безпрерывно, без отдыха. Нсл.22. Безаддушна лезе ў вочы. Нсл. Безаддушна прыціскае работаю. Тм.
безаддушны-ная-нае—не позволяющий перевести дух, беспрерывный. Нсл.22. Безаддушная праца. Нсл.
безаддышна, нареч. — безаддушна. Нсл.22.
безадзоўнасьць-ці, ж.—безапелляционность. Ср. адзоў, адзоўны.
безадзоўны, -ная-нае—безапелляционный. Ср. адзоў.
безадказна, нареч.(к безадказны) 1. безответно.
82 👁