картофеля; составляют необходимое дополнение огородных посевов: они дают подлежащие овощные семена для будущего засева, НК.: Очерки, Но. 824; Ар. огородные овощи, высаживаемые весною в огород для отвода семян. Нсл.; Халамер'е Аз. (Ксл.).; Ар.; Шсл. Трэба пакінуць буракоў на высадкі. Ст. Мароз высадкам пашкодзіў. Нсл.
высакосьць-ці, ж.—возвышение. МГсл. Зваліўся з высакосьці, паламіў сабе косьці. Послов. Рапан. 250,—высочество. МГсл.
высака, нареч.—высоко. Ар.; Гсл. Ня ўсе птушкі высака лётаюць. Послов. Рапан., Прык. 169. Хвалі на возеру падняліся высака. Цэлеш: Ярылаў агонь. Высака, хто ведае дзе, крычаць бабы. Гарэцкі: Песьні, 58. вышэй—выше. МГсл.; Ар.
высакалётны, -нага—высокопарный. МГсл.
высакасэрдасьць-ці, ж.—высокомерие. Гсл.
высакасэрды—высокомерный, заносчивый. Гсл.
высалуп-іць-іцца-лены,—см. под салупаць.
высалуп-аць-ацца,—см. под салупаць.
высачэнны-ная-нае—очень высокий. Ішлі каля высачэннага плоту. Дзьве Душы.
выседка-дкі-дцы, ж.—отсидка в тюрьме, аресте. Шсл. Асудзілі на выседку за падпал. Ст. См. высядзеньне.
высеўкі-каў(-вак), единств. ч. нет.—овсяные отруби. НК: Очерки, 13.
высеўкі-вак(-ўкаў), единств. ч. нет. — выіркі(?). НК: Очерки, 661.
высядзеньне-ня, предл.-ню, ср.—отбытие тюремного заключения. Стт. 1529, сл. ... але і па высядзеньню шасьцёх тыдняў маець рукаемства добрае даці. Стт. 1529, УІ, 18. См. выседка.
высілак-лку, м.—усилие. МГсл.
высіл-еньне, -ены-ёны-яць-яцца-іць-іцца.—см. под сіліць.
высіл-яць-яцца,—см. под сіліць.
высіл-іцца-іць,—см. под сіліць.
высілка-лкі-лцы, ж.—вынуждение.. Нсл. 94. Рознымі высілкамі адняў. Нсл.
высівераць,—см. под сіверань.
высіць, 1. возвышать. 2. делать, брать выше. Стральба высіла. НК: Очерки, 521.
падвышаць-аю—поднимать выше. ПНЗ; Растсл.
падвышоны, прилаг. из прич. Слухайце муфтзяў, каторыя будуць із вас навукай падвышоныя. Кіт. 66а14.
перавышаць, 1. превышать. высіцца-возвышаться. Гсл.
выскадзь-дзі, мн. ч., род.-дзяў, ж.—вывернутое с корнем дерево. Сакуны 79.
выскаляць—оскаливать. Гсл.
выскаляцца—оскаливаться. Гсл.
выскаліць—оскалить, Гсл. выскаліцца. Гсл.
выскаркі-каў, мн. ч.—внутреннее топленное сало. Ксл. Выскаркамі затаўчы кашу, Віраўляны Гар. (Ксл.). кусочки, оставшиеся после вытопления внутреннего сала; вытопки.
выскачыць,—см. под скочыць.
выскваркі-каў( одна выскварка)—вытопки. т. е. остатки, получившиеся после вытопления внутреннего сала. Ар.
выскуб-аць-сьці-ці,—см. под скубаць.
выслабаніць, (Скар. Ц.)-ню-ніш-не; повел.-ні-німа, соверш., перех.—освободить. Станг: Полацк. пам. 137; Крапіва.
высланец-нца, предл.-нцу, зват.-нча, м. —ссыльный. Тады ўсі высланцы зьвярнуліся. Лужасна Куз. (Ксл.).
высланец-нца, предл.-нцу, зват.-нча, м. —посланный за делом, Нсл. 95. посланец. Высланец яшчэ не зьвярнуўся. Нсл.
выславіць—прославить. Гсл. Отгл. имя сущ. выслаўленьне—прославление. Гсл.
выслаўляць—прославлять. Гсл.
выслаўляцца—прославляться.
выслуга-угі-узе, гіст., ж.—земля, полученная за службу. Стт. 1529, сл.
выслух-ан-аць,—см. под слухаць.
высмажыць,—см. под смажыць.
высмакаваць,—см. под смакаваць.
высмакт-аны-аць,—см. под смактаць.
высмал-ены-іць,—см. под смаліць.
высмарг-аны-аць-нуты-нуць,—см. под смаргаць.
высмаркацца,—см. под смаркаць.
выспавядаць,—см. под спавядаць.
выссаны-аць,—см. под іссаць.
выстагн-аць-ацца,—см. под стагнаць.
высталы, прич. прош. вр.—оставшийся. Кажух, што лепшы, — усё ў жытох лягло высталых. Арс.
выстача-чы-чы, ж., аритм.—остаток или разность. Ср. выстацца.
высталы,—см. под выстацца.
выстанкі-нкаў, единств. ч. нет.—остатки. Гсл.; Нсл. 97. І выстанкі выграб. Нсл.
выстар-ра, предл. и зват.-ру; мн. ч., род.-раў, общ.—тоже, что "выпса", но говорится более шуточно. Нсл. 97. Во, выстар наш выдумаў што! Нсл. Наша выстар усё на печы сядзіць. Нсл.
выстар-ры, ж.—принимает укоризненное и даже бранное значение. НК.: Старцы,
выст-авіць-авіцца-аўлены,—см. под ставіць.
выстацца-нуся-нешся—остаться в результате выделения, Шсл. остаться. Дзялі так, каб і сабе што высталася. Ст. На маю долю нічога ня высталася. Ст. Як прышлі чырвоныя, у нас блізка ўсё конфіскавалі, а што высталася, давялося прадаць. ЗСД 369.
91 👁