Старонка 117
◀ / 1324 ▶
Соверш. убараніць—защитить(оборонить, С.) Шсл. Ледзь убаранілі каноплі ад вераб'ёў. Ст. (воспрещать, Ар.; Гсл.), запрещать, возбранять. Ар.; Гсл.; Нсл. 31. Ты бы й цяпер ей браці таго дзерава не бараніў. Квятк. 150. Я табе не бараню сюдэй хадзіць. Ар. Поп бароне хадзіць на ігрышча. Нсл. Хлеба-солі не бараню табе. Нсл. Соверш. забараніць—запретить. Гсл.; Ар.; Шсл.; Нсл. 160. Ані Пан Бог забараніў, ані дазволіў, і прарок таго ня чыніў, і людзём не бараніў, ані дазваляў — то ест мэкруг. (заб., няма грэху). Кіт. 68613. Забаранілі на атаве пасьціць. Ст. Прич. забаронены—запрещенный. Ар.; Шсл. Сяголета Глушня луг забаронена. Ст. разбароневаць-нюю-нюеш-нюе; повел.-нюй-нюйма, несоверш., перех.—разводить дерущихся. Шсл.; Ар. Пачаў іх разбароневаць, дык яны яму надавалі. Ст. Соверш. разбараніць—развести дерущихся. Гсл.; Ар.; Шсл. бараніцца, несоверш., возвр.—защищаться, обороняться. Ар.; Гсл.; Шсл. Барысе, сам бараніся. Послов. Ст. Ліст князя маець прынесьці, чым бы ся Сенька бараніці меў. Гордз. Ак. XVII, 3. Соверш. абараніцца—оборониться, защититься. Ар.; Шсл. Ледзь абараніўся ад сабак. Ст. Соверш. адбараніцца—защититься, оборонится. Шсл. Ад бабы не адбаронішся. Дсл. Ледзь адбараніўся ад ваўкоў. Ст. Соверш. убараніцца—защититься. Шсл. Не ўбараніцца ад мышэй. Ст. баранькоўка-ўкі-ўцы, ж.—баранья шапка. Ксл. Купіў шапку-баранькоўку. Замошша Сян. (Ксл.). баранькавы(бараньковы, Ксл.)-вая-вае, прилаг.(к баранькі)—мерлушковый. Нсл. 15. Хутра баранькавае. Нсл. Бараньковы кажух апрануў. Беліца Сян. (Ксл.). баранькі-каў, мн. ч.—мерлушки. МГсл.; Нсл. 15. Гэткія баранькі толькі паном насіць. Нсл. Хомачка цярэбе ў руках абадраную, з аблезлымі штучнымі баранькамі, шапку. Гарэцкі: Песьні, 56. баравік-іка, предл.-іку; мн.ч., дат.-ком, мн. ч., предл.-кох, м. 1. белый гриб. Ар.; Ст.; Нсл. 31; Шсл.; Ксл. Грыбок на бок, баравік едзе. Послов. (Нсл.)—чин чина почитай, а младший на край. Лучыў на гняздо баравікоў, дык як відзіш кошык набраў. Ст. Мы пойдзем у лес у баравікі. Шумкі Сян. (Ксл.). медведь живущий собственно по борам. Нсл. 31. дух живущий по поверью в бору. Нсл. 31. баравіковы, -вая-вае—принадлежащий (или относящийся, С.) к белому грибу. Шсл.; Ар. Баравіковы й карэнь добры. Слопішча Шацк. (Шсл.). баравіна-ны, ж.—вереск с другими травами в хвойном лесу; служит пастбищем. Шсл. Каравы пагналі на баравіну. Ст. баравінка-нкі-нцы, ж.—хвойная рощица. Ксл. Прыгожая ягоная баравінка. Б. Летцы Куз. (Ксл.). баравіца-цы-цы, ж.—род травы. І баравіца! У лесе на нізкіх месцах расьцець, пад хвоямі. Капыловіч: Хлеб. баравы-вая-вое—растущий в бору. Шсл. Сьсек баравую бярэзіну. Ст. Яму ані шум баравы—он и ухом не ведет. Будслаўе. барэткі-так(одна барэтка)—дамские полуботинки. Ксл. Барэткі ціснуць нагу. Навікі Віц. (Ксл.). барбар-ра, предл. и зват.-ру; мн. ч.-ры-раў, м.—варвар. БНсл. барбара-ры-ры, ж.—жердь для прикрепления плотов у берега. Калупайла. барбарскі-кая-кае—варварский. БНсл. барбарства-ва, ср.—варварство. БНсл. барбарызма-змы-зьме, ж.—варваризм. барда-ды, ж., област.—тупой топор. Ксл. Не сякіра твая, а барда — нічога не сячэць. Русінава Сян. (Ксл.). бардадым-ма, предл.-му, зват.-ме, м.—(очень высокий человек С.), верзила. Гсл. бардзэй, барджэй, баржджэй,—см. под бордза. барзабагаты, -тая-тае—скорообогащающийся. Нсл. 31. Хто хоча быць барзабагатым, борза страціць на тым. Послов. Нсл. барзьдзіць, барждждзу-дзіш-дзіць, 1. спешить, торопиться. Барс., Лепел. Барзьдзіць да аўтара. Юхн.(Узгоркі). Соверш. пабарзьдзіць—поспешить. У сьвятыні абачыў вас, дый да дому пабарзьдзіў. Юхн.(Узгоркі). баркан-у, м.—забор из еловых сучьев. Ксл. На гародзе заваліўся баркан. Кабішча Куз. (Ксл.). баркана-ны-не, ж.—морковь. Ксл. Мая ты сваццьця, якая ж у мяне сёлета баркана ўрадзіла. Марынчына Сір. (Ксл.). баркун-уну, предл.-унё, м.—донник(трава), Гсл.; Верас; БНсл. люцерна серповидная. Верас. баркун жоўты—донник жёлтый. Верас. барлёчы, (Ксл.), барлячы-чаў(один барляч)—женские ботинки на пуговицах, Шсл.; Вішнева Вал. грубые женские башмаки. Ксл. Цiснуць на назе барлячы. Дукорка Сьміл. (Шсл.). Барлёчы ўлетку мала хто носе. Заронава Куз. (Ксл.). барляць, област. 1. переливать, взбалтывать. Ксл. До табе барляць крупеню! Пустыр Сір. (Ксл.). без толку работать. Ксл. Ён зямлі ня ўмее араць, а толькі барляць. Мокавічы Чаш. (Ксл.). барліна-ны-не, ж.—род речного судна. Барліна падымала да 50 тыс. пудоў збожжа. Віцьбіч(Бацьк. Но. 49-50/435-436). барнадын-ына, предл.-ыну, предл.-ыне, м.—бернардин, монах римско-католического ордена св. Бернарда. Нсл. 41.
Нават дробная праўка будзе карыснай. Не стаўце знакі націску, каб словы лепш знаходзілася праз пошук.
83 👁
◀ / 1324 ▶