(дом) сьціплы, просты ён, такі ён дарожшы мне за ўсе палацы. Салавей: Сіла, 52. Дзеді братаніч-дзяцюк не хаваючыся, а ізь сьціплаю, памальнаю паважнасьцю, як усі сяляне, ядуць яны селядца з хлебам. Гарэцкі: Песьні 29. Мовы ён не забыўся, ведама, гэтых простых і сьціплых людзей. Гілевіч (Б. Ускалось, Но. 11, стр. 16). сьціпна, нареч. 1. ловко, аккуратно. Ксл. Пражыла я, дзякуй Богу, сьціпна, нічога благога ня ведала. Навікі Віц. (Ксл.). Яна сьціпна кросны тчэць. Лук'янова Сян. (Ксл.). 2. прецизионно. сьціпненька, уменьш., ласкат. к сьціпна 1, 2. Абхініся сьціпненька хустачкаю. Кузьміно Сян. (Ксл.). сьціпнасьць-ці, ж. 1. ловкость, аккуратность. Ксл. Ніякае сьціпнасьці ў яго рабоце няма. Сьвярдлы Беш. (Ксл.). 2. точность. сьціпны-ная-нае, 1. степенный, скромный, стыдливый. НК.: Дудар, Но. 26. Обыкновенно "дзявоцкая" часть начинали жаром гореть, а "сьціпныі мальцы" закусывали губы и потупляли головы. НК.: Дудар, 197. 2. ловкий, аккуратный. Ксл. У Карнея дачкі такія сьціпныя, можаш сватаць якую любя. Заазер'е Сян. (Ксл.). 3. прецизионный. сьціпненькі, уменьш., ласкат. к сьціпны 1, 2, 3, 4. Ён ня дужа сьціпненькі, а так цапулапу. Запрудзьдзе Сян. (Ксл.). 4. весьма трудолюбивый, работящий. Шсл. Вельма ж яна ўжо сьціпная, і часінкі табе ня згуляе дарма! Ст. сьцірка-ркі-рцы, ж. 1. тряпка для стирания стола, вытирания посуды. НК.: Очерки, Но. 286; Ар.; Ксл. Вазьмі сьцірку ды абатры судзьдзе. Забор'е Сян. (Ксл.). 2. резинка. сьціск-ку, предл.-ку, м.—давка, теснота. Гсл. сьціскаць, 1. сжимать. Гсл. 2. сдавливать. Гсл. сьціскацца, 1. сжиматься. Гсл. 2. сдавливаться. Соверш. сьціснуць, 1. сдавить. Гсл. 2. сжать. Гсл. 3. сомкнуть. Гсл. сьціснуцца-нуся-нешся—сжаться. Сьціснулася ў камячок. Каласкі, 1955, Но. 29-30, 16. сьцішаць—успокаивать. Сл. сьцішацца—успокаиваться, утихать. Гсл. сьцішацца, сьцішывацца, МГсл.—затихать. МГсл. сьцішыцца, -шуся-шышся—утихнуть. Шсл. Пачакай, бо зараз сьцішыцца бура, тады пойдзем. Тм. сьцішна, нареч.—страшновато? Уставай, браце, баржджэй, пагонім валы досьвіткам, аднаму неяк сьцішна. Ляшчонкі Н. (Демид.: Веров. 112). Хлопцу сьцішна і маркотна... ноч цянюецца дрыготна. С. Музыка 148. сьцішнасьць-ці, ж.—некоторый страх. Нейкай глухотою й сьцішнасьцю дыхнула на чалавека (ночы). Адамчык: Арж. колас. сьціць, шчу, сьціш, сьціць, несоверш.—чтить, почитать; поклоняться. Соверш. усьціць(учсьціць), ушчу, усьціш-ціць—почтить. Есьлі бы хто вознага зьбіў, валасы або бараду ірваў і тым ураду ня учсьціў, тагды таковы маець быці а то пазваны на рок завіты да ўраду земскага. Стт. 178. сьцьвержань,—см. под сьвержань. сьцюдзена, нареч. к сьцюдзёны—холодно. Ксл.; Шсл.; Лоск Вал.; Гсл. Сьцюдзена можа, Сілашу? Танк (Калосьсе, Но. 1/18, 1939, стр. 29). На дварэ сьцюдзена, трэба цяплей адзявацца. Ст. Сьцюдзена — зуб на зуб ня лучае. Я. Г-кі: Казкі, Но. 2, стр. 16. сьцюдзёнка-нкі-нцы, ж.—холодная вода. НК.: Очерки, 293. сьцюдзёны-ная-нае—холодный. Ксл.; Шсл.; Лоск Вал. Знайшла сьцюдзёную ваду. Козіна Пуців. (Халанскі 134). Сёлета была сьцюдзёная зіма. Рыбчына Сір. (Ксл.). Вада сьцюдзёная. Ст. Лісіца скача да сьцюдзёнае ракі. Грахоўскі: Лясная казка. Плывець, хвалюючыся, шум, сьцюдзёны шум на нівах чорных. Танк (Калосьсе, Но. 1/18, 1939, стр. 30). Прынёс сібірскіх вадападаў пах сьцюдзёны. Лойка: Л. песьня. Сьцюдзёны спрагу прагоне квас. Кавыль: Пад зорамі, 17. Ласкат. сьцюдзёненькі. Сьцюдзёненькая вадзіца. НК.: Игры, 61. Я чагосьці чакаю гэтай белай сьцюдзёнай зімой. Машара (Калосьсе, 1, 1935, стр. 8). сьцюдзянець-нею-нееш-нее, несоверш.—становиться студенным, холодным. асьцюдзянець—охладнеть. МГсл. Соверш. засьцюдзянець, засьцюдзянела, безлич.—захолоднело. Нсл. 187. Засьцюдзянела на дварэ. Тм. Соверш. пасьцюдзянець. Дык што вы ад мяне хочаце?—сказаў Абдзіраловіч, вытапарашчыўшы вочы, і пачуў, як пасьцюдзянелі ягоныя палцы. Дзьве Душы, 182. сьцюжа-жы-жы, ж.—стужа, Гсл. холод. МГсл. Сядні на дварэ сьцюжа. Павульле Чаш. (Ксл.). Зямля, сьпятрэлая, жадае сьцюжы. Кавыль: Думы, 21. сцэна-ны, дат., предл.-не, ж.—зрелище. МГсл. сцяць, сцу, сцыш, сцыць, сцым, сцыцё, сцуць, несоверш.—мочиться, испускать мочу. Ар. сцацца, сцуся, сцышся, сцыцца, сцымся, сцыцёся, сцуцца,—мочиться под себя. Ар. Соверш. усцацца—испустить мочу непроизвольно. Ар.