урашчаць-дю-дзеш-дзе—отращивать. Нсл. 664. Урашчаць бараду. Нсл. расьцьвенскі—рождественский. Гсл. расьцьвісьці,—см. под цьвісьці. расьцьвітаць,—см. под цьвісьці. расчаставаньне-ня, предл.-ню, ср.—разделение на части, расчленение. П. П. 2:17 (3 12 кніг Б.). расчаставаць-тую-туеш-туе, соверш. —расчленить. Ср. расчаставаньне. рашацёнь, рашатня, предл.-тню, зват. рашэтню; мн. ч.-тні-нёў-нём-ні-нямі-нёх, м.—столбы в "азяродзе", в которые вправлены жерди. Міх. рашэціна-ны-не, ж.—столб с дырами, в которые вкладываются жерди для "азярода". Шсл. У вазяродзе згніла рашэціна. Ст. Ср. рашацёнь. рашпіль-ля, предл. и зват.-лю, мн. ч., род.-ляў, м.—напилок для дерева. Ар.; Ксл. Рашпілям абгладзіў тапарышча. Сьвеча Беш. (Ксл.). рашчапаць,—см. под чапаць. рашчапацца,—см. под чапацца. рашчапіць,—см. под чапіць. рашчапіцца,—см. под чапіцца. рашчул-ены-іць,—см. под чуліць. рашчуліцца,—см. под чуліцца. рашчына, (Раст.: Смоленск 150)-ны, дат., предл.-не, ж.—вскисшее жидкое тесто, НК.: Очерки, 40. однородная тестообразная смесь, раствор. Ксл.; Ар. Гадзіны за дзьве да пячэньня хлеба, "утвора" (або учына) даець "рашчыну" (вскисшее жидкое тесто). НК.: Очерки, 40. Мама выклала рашчыну зь дзежкі. Лагавая Аз. (Ксл.). рашчын-яць-яцца-іць-іцца,—см. под чыніць. рашчынны, прилаг. к рашчына. НК.: Очерки, 9. Рашчынныя бліны. НК.: Очерки, 9. рашчырванецца,—см. под чырванець. рот, раточак,—см. под рот. ратаваньне-ня, предл.-ню, ср., отгл. имя сущ. к ратаваць, ратавацца,—спасание(от опасности, нещастья, беды, С.). Ар.; Гсл., подача помощи (в опасности, несчастьи и т.п.). Нсл. 562. Хто тоне, ратаваньня просе. Поговор. Нсл. 562. Прасіў ратаваньня, але ніхто не падаў. Бог ратаваў. Тм. ратаваць-тую-туеш-туе; зват.-туй-туйма, несоверш., перех.—спасать(от опасности, гибели, С.). Гсл.; Ар.; Ксл.; Смл.; Кур. (Даль). ПНЗ; Растсл.; Шсл.—избавлять. НК.: Пит., Но. 26; МГсл. Няхай Бог крые, ратуе. НК.: Піт. Но. 27. Усе кінуліся ратаваць. Сачкава Аз. (Ксл.). Тут трэба ратаваць сябе. Сураж (Ксл.). Гвалт, людзі ратуйце! Ар. Ратуйце, людзі! Ст. ратуйце!—караул. Растсл.; Ар. Деепр. наст. вр.—ратаваны, 1. тот, которого спасали, Гсл.; Ар.—спасенный(от опасности, Нсл.). Гсл.; Нсл. 562. Ратаваны з вады конь і лужы баіцца. Нсл. Соверш. заратаваць—спасти. Дсл. 250. Як выйду, свой чуд пакажу, манастыр заратую. Дсл. Соверш. выратаваць—спасти. Шсл.; Ар. Утапіўся б у раццэ, але людзі выратавалі. Ст. Ледзь выратаваў свайго каня, атоб утапіўсяб. Нсл. 93. Деепр. наст. вр. выратаваны. Што выратавана, а што згарэла ў пажару. Ст. Отгл. имя сущ. выратаваньне-ня, предл.-ню—избавление, (МГсл.) от опасности. Нсл. У бядзе падаў імне выратаваньне. Нсл. 2. помощь в нещастье. Нсл. 93. Ні адкуль няма выратаваньня. Нсл. Соверш. адратаваць-тую-туеш-туе, зват.-туй-туйма, соверш., перех.—спасти, (Шсл.; Дсл.) не дать погибнуть, Гсл.; Ар. спасти, избавить. Нсл. 379. Тапельніка адратавалі ад сьмерці. Нсл. Адратавалі дзяцюка. Зьверавічы Красьн. (Дсл.). Деепр. наст. вр. адратаваны—избавленный, спасенный от чего-л. Нсл. 379. Адратаваны ад бяды, ад сьмерці. Нсл. Соверш. паратаваць-тую-туеш-туе—подать помощь в беде. Нсл. 474. Будуць мяне біць — ты пачуеш, ты, мая мамачка, мяне паратуеш. Жыгалкі Стдуб.(Косіч, 256). Паратаваў мяне, дзякуй, даў хлеба. Нсл. 474. Ратуй, паратуй мяне, паночку, вызваль у ліхі час. Нсл. 562. Отгл. имя сущ. паратаваньне-ня, предл.-ню—подача помощи, избавление от опасности. Нсл. 474. Загінуў бы чалавек, калі б паратаваньня не падалі. Нсл. Соверш. уратаваць, перех. —избавить от беды. Нсл. Людзі пайшлі ды ўратавалі ад ваўкоў карову зь целям. Ст. Калі б пан не ўратаваў нас, з голаду памерлі б. Нсл. Кроў разьлілі, а рэволюцы не ўратавалі. Дзьве Душы, 165. Деепр. наст. вр. уратаваны—спасенный от нечаянной гибели. Нсл. 749. Уратаваная ад пажару адзежа. Нсл. Отгл. имя сущ. уратаваньне-ня, предл.-ню—подача помощи в опасности, Нсл. 749. избавление, спасение от беды, несчастья. Утапіўся б, калі б уратаваньня не далі борзда. Нсл. ратавацца-туюся-туешся; повел.-туйся-туймася, несоверш.—спасаться, Ар.; Гсл.; Шсл. принимать скорые средства для спасения себя от гибели. Нсл. 746. Ратуйся сам, як мага, а я не магу цябе ратаваць. Нсл. Баржджэй трэба ратавацца, усё выносіць, бо пагарыць. Ст. Соверш. выратавацца—спастись. Шсл.; Ар. Бог памог выратавацца, а то б патануў. Нсл. Деепр. наст. вр. выратаваўшыся. Яны былі выратаваўшыся, калі прыбеглі ратаваньнікі. Соверш. уратавацца—избавиться от крайней беды, Нсл. 749. уцелеть. МГсл. Ледзь уратаваўся ад пажару. Ст. ратунак-нку, предл. и зват.-нку, м.—спасение, помощь(в беде, Ар.). Шсл.; Ар.; Гсл., помощь в беде, Нсл. 561. средство спастись или выйти из дурного положения. Ар.; Гсл. Ратунку просіць. Нсл. Трэба падаць ратунак. Тм. Трэба ж даваць яму які ратунак, а то памрэць. Ст. Няма нам ратунку ад гэтага ліха. Ст. Дай ратунку!