ча Гродз. За нямецкім часам сілай гналі на работу. Паляцкішкі Воран. 7. Пара. Ат таго часу мы і знаёмы. Чуркі Ашм. 8. у знач. прысл. часам, часом, часамі, часамы. Іншы раз, падчас, калі-н. Часам хто памрэ, то накладаюць такія цюпы. Каўняны Гродз. Рожа часом на назе, на руцэ. Лука Нараўк. Часамі ў градах буду. Часамі нітка на што патрэбна. Чуркі Ашм. Часамі і куры б'юцца. Мсцібава Ваўк. Можа, часамі не будзя мокра. Альхоўка Навагр. Я часамі алівай перажару кісель. Гемзы Шальч. Аплачуюць самы часамы. Паляцкішкі Воран. Часамі святам слухаю па радыю. Баброўнікі Гарад. 9. У выразе: з (с) часам — пры наяўнасці часу. Як ідуць з часам, то там шчаўлю набяруць. Азяраны Раг. Я после раскажу, с часам. Саланое Віл. 10. У выразах: а) якім часам — у які час. Якім часам паедзіш? Якім часам гэта было? Лоск Валож.; б) гэтым, гэткім часам — у гэты час. Ён гэтым часам разбіўся гот таму назат. Гэткім часам кот птушкі ловіць. Вузла Мядз. Гэтым часам што зрабілася? Кураполле Паст.; в) такім часам — у такі час. Такім часам яна прыехала. Жыдзевічы Іўеў.
◇ Паглядзець часоў — даведацца колькі часу. Пайду пагляджу часоў. Альхоўцы Лях. На час — часам. Яна баба на час добрая, а на час благая. Вецярэвічы Пух. На часах, на часёх — знаходзіцца на апошнім месяцы цяжарнасці. Кабыла на часах, а ён яе запрагаіць. Кураполле Паст. Кабыла на часёх, у аглаблях жарабілася. Распрох, тады апяць запрох, нада аддуха і скаціні. Валынцы В.-Дзв. Да часу — часова. Мы рабілі да часу гэту хату. Баброўнікі Гарад. (Свае) часы — менструацыя. Як я свае часы мела, я ўсё відзела; стала дыргаць у вачах, як часоў не стала. Свае часы унікаюць — баба слепне, часы кончацца — і ўсё. Баба можа часы мець у шэсдзесят лет. Парэчча Гродз. Хварэць сваімі часамі — быць у перыядзе клімаксу. Хварэла сваімі часамі. Парэчча Гродз.
ЧАСА' ж. Шаша. На часу мой сын хадзіў працаваць. Баброўнікі Гарад.
ЧАСАВІ'ЦА ж. бат. Сачавіца. Мярэцкія Глыб.
ЧАСАВЫ' прым. Гадзіннікавы. Ён быў часавым масцерам. Ахрэмаўцы Брасл.; параўн. руск. часовой 'тж'.
ЧАСА'К м. Той, хто абчэсвае бярвенні. Часакі лес часалі. Груздава Паст. Часак апчэсвая склютам дзерава на хату. Кіралі Шчуч. Часакі чэшуць бярвеня. Гемзы Шальч.
ЧАСА'ЛЬНІК м. Ваўначос. Як чэша вэлну, то часальнікам называецца. Баброўнікі Гарад.
ЧАСА'ЛЬНЯ, ЧЫСА'ЛЬНЯ ж. Ваўначоска. У часальні часалі воўну. Дзераўное Стаўб. Вазілі часаць у часальню, шчоткі там зроблены з провалкі. Слабада Мін. Чысальня была, воўну вазілі ў чысальню часаць. Вецярэвічы Пух.
ЧАСА'ННЕ н. Ачышчэнне грэбенем, шчоткай (пра лён). Пакулы — посля другога часання лёну. Старыя Трокі Трак.
ЧАСА'РНЯ ж. Тое ж, што і часальня. Пойдзе ў часарню
117 👁