Старонка 549
◀ / 766 ▶
ПЫХАННЕ, я, с. ср. Пылапіе. Пыханне огня, полымя. ПЫХАЦЬ, однокр. Пыхнуць, гл. ср. 1) Пылать. Огонь пыхаець, пыхнувъ високо. 2) Сильно дышать, пыхтѣть съ напряженіемъ. Наѣвся, на силу пыхаешъ. 3) Пылать гнѣвомъ. Не пыхай на мене, не боюсь я цебе. За што ты пыхнувъ на мене такъ? ПЫХЪ, отгл. частица, означающая быстрое воспламененіе. Огонь пыхъ. Пыхъ и загорѣлося. ПЫЦИКЪ, а, с. м. Любопытный, спрашивающій болѣе о томъ, чего ему не слѣдовало бы знать. Пыцику гетому усё треба знаць. ПЫШЕННЫЙ, прил. Гордый, неприступный. Пышенный панъ, никого не допущаець къ собѣ. Пышенная лошадзь, къ ей приступицьца боязно. ПЫШИЦЬЦА, гл. возвр. Напыщаться, надмеваться. Чимъ ты пышишся? Пышицца своимъ добромъ, да добро, переходзя, живець. ПЫШКА, и, с. общ. 1) Гордецъ, гордячка. Якая ёна пышка, ласковаго слова ни съ кимъ не скажець. Пышка дурный, крюкомъ носа его не достанешъ. 2) Нѣженка. Пышка гетый сухого хлѣба не возмець ѣсць. ПЫШНИЦЬЦА, гл. общ. Гордиться. Што тобѣ передъ нами пышницьца. ПЫШНЫЙ, прил. 1) Великолѣпный. Пышный дворъ панскій. 2) Красивый, пристойный. Пышный дзѣцина! Пышная дзѣвчина! Тогды дзѣвка стала пышна, якъ замужъ вышла. Посл. 3) Гордый, неприступный. Пышенъ дужо ставъ, и приступу нема. Пышна цеща, пышна, Што къ зяцю не вышла. Изъ свадебн. пѣсни. ПЫШНѢЦЬ, сов. Попышнѣць, гл. ср. 1) Становиться красивѣе. Дзѣвка што росцець, то пышнѣець; черезъ годъ куды попышнѣла. 2) Принимать хорошій видъ. Пшеница што дзень пышнѣёць. 3) отъ Пыха. Становиться гордѣе. Што богацѣець, то пышнѣець; побогацѣвъ и попышнѣвъ. ПЬЕЦЁ, 2-е лице мн. ч. глагола Пью, вмѣсто Пьёте. Въ разорву пьёцё. ПЬЯНИЦА, ы, умен. Пьяничка, и, с. общ. Пьяница, любящій попивать. Съ пьяницею, съ пьяничкою гетымъ не сладзишъ. Хуже нема, якъ баба пьяница. ПЬЯНШІЙ, сравн. ст. склон. прилагательнаго Пьянъ. Пьянѣе. Ты пьяншій бывъ отъ его, не помнишь ничого. ПЬЯНЮГА, уменш. Пьянюжка, и, с. общ. Пьяница, пьянчуга. Чёго прикасався ко мнѣ гетый пьянюга? Кобета пьянюжка. ПЬЯНЮСЕНЬКІЙ, прил. усиливающее значеніе. Пьянёхонькій. Пришовъ въ дворю пьянюсенькій. ПѢВЕНЬ, -вня, с. м. Пѣтухъ. Еще пѣвни не пѣли. До пѣвневъ встали. ПѢВУЧІЙ, прил. Пѣвчій. Пѣвучая пташка. ПѢСТОВАННЕ, я, с. ср. 1) Нянченіе. За мое пѣстованне цебе хоць бы ты мнѣ чимъ подзяковавъ. 2) прон. Потасовка. Послѣ твойго пѣстования захворавъ. ПѢСТОВАНЫЙ, прил. Привыкшій къ нѣгѣ, избалованный. Пѣстованые его дзѣци; воко колюць, нихто ничого не скажи. ПѢСТОВАЦЬ, -тую, гл. д. 1) Няньчить. Я цебе маленькаго пѣстовала и годовала. 2) Качать на рукахъ, поднимая вверхъ. Осторожно пѣстуй дзиця, кабъ не уронить. Пѣстуючи такъ, часомъ звихнешъ дзѣцёнка. 3) сов. Попѣстоваць. прон. Часто колотить. Не разъ я его пѣстовавъ за гетакое дзѣло, да усё не покидаець свойго. — Попѣстуй хоць разъ хорошенько, дакъ и покиниць своё дзѣлаць. ПѢСТОВАЦЬЦА, гл. возвр. Няньчиться, возиться. Пѣстовацьца съ цацками. Который годъ я пѣстуюсь зъ гетымъ хлопцемъ, да ничого добраго зъ его не выйдзёць. ПѢСТУНОКЪ, -нка, с. м. ум. слова Пѣстунъ. Маленькій баловень. Пѣстунокъ гетый привыкъ усё на рукахъ сѣдзѣць. Пѣстунку хлѣба зъ маселцемъ дайце, а безъ масла не возмёць. ПѢСТУНЪ, а, с. м. и ПѢСТУННЯ, и, с. ж. Баловень. Пѣстуна гетаго, пѣстунню гету пора учиць. ПѢСЦИКЪ, а, с. м. Нѣженка, баловень. Посадзи пѣсцика гетаго на лавку, не усёжъ на рукахъ сѣдзѣць ему. ПѢСЦИЦЬ, -щу, сов. Спѣсциць, гл. д. Нѣжить, баловать. Дужо пѣсцишъ своихъ дзѣцей. Матка спѣсцила свою дочку. ПѢСЦИЦЬЦА, сов. Спѣсцицьца, гл. возвр. 1) Представлять себя нѣжнымъ, не могущимъ дѣлать или переносить что; нѣжиться. Досиць тобѣ пѣсцицьца, пора чему нибудзь вучицьца. Такъ спѣсцився хлопецъ, што ни за што не хочець прыняцьца. Пѣсцишся, якъ бы не можешъ того ѣсць, што мы ѣдзимъ. Нечего пѣсцицьца, коли ёсць, гдзѣ змѣсцицьца. Посл. ПѢТАЦЬ, сов. Попѣтаць, Запѣтаць, Припѣтаць, гл. д. (Греч. παίω, παιφάσσω толкаю, бью). Бить, колотить. За што ты его такъ пѣтаешъ, попѣтавъ? — А за злодзѣйство. Пѣтаць, запѣтаць кобана. Пѣтаючи такъ, ты до смерци его припѣтаешъ. ПѢТАЦЬЦА, сов. Припѣтацьца, гл. возвр. Бороться, биться съ чѣмъ до усталости, возиться. Который годъ пѣтаюся я зъ гетымъ хлопцомъ, и ничого добраго не вижу зъ его. Припѣтався я, цягнучи гету лямку. ПѢТОВАЦЬ, -тую, сов. Попѣтоваць, гл. д. Тоже, что Пѣтаць, но болѣе съ означеніемъ повторяемаго действія. Часто пѣтуюць цебе за гето, да ты усё не поправляешся. Якъ попѣтовавъ его хорошенько, дакъ и переставъ лазиць въ клѣць. ПѢТОВАЦЬЦА, -туюся, сов. Упѣтовацьца, гл. возвр. Трудиться изо всѣхъ силъ. Досиць тобѣ пѣтовацьца надъ гетымъ! Упѣтовався за дзень, рубючи дровы. ПѢТУХИ, -ховъ, с. м. употр. во мн. Пѣніе пѣтуховъ предъ зарею. О первыхъ пѣтухахъ разбудзивъ. ПѢТУШИЦЬ, сов. Распѣтушиць, гл. д. Таскать, давить, душить, подобно тому, какъ это бываетъ въ боѣ пѣтуховъ. Досиць тобѣ пѣтушиць его. Не лѣзь ко мнѣ и душу твою распѣтушу, — говорятъ шутливо. ПѢТУШИЦЬЦА, сов. Распѣтушицьца, гл. общ. 1) Храбриться, подобно пѣтуху предъ другими пѣтухами. Досиць тобѣ пѣтушицьца передъ нами. 2) Сердиться, яриться. Видно цебе шаленая муха укусила за вухо, што ты сильно пѣтушишся, распѣтушився за што-то. ПѢЦИКЪ, а, с. м. Дѣтскій мужскій дѣтор. удъ. У дзицяци нѣшто пѣцикъ распухъ. ПѢЦЬ, пѣю, сов. Запѣць, -пѣю, гл. д. болѣе же ср. (во всѣхъ этимологическихъ измѣненіяхъ не перемѣняетъ буквы ѣ въ о). Хорошо пѣешъ, ходзи ў хату. Посл. ПѢШЕЧКОМЪ, нар. смягч. Пѣшкомъ. Пѣшечкомъ чешицъ. Пѣшечкомъ зъ мѣшечкомъ. Погов. ПѢШИ, нар. Пѣшкомъ. Пѣши дойду, не треба коня. ПѢШКИ, нар. Тоже, что Пѣши. Пѣшки прибѣгъ.
Нават дробная праўка будзе карыснай. Не стаўце знакі націску, каб словы лепш знаходзілася праз пошук.
81 👁
◀ / 766 ▶