АПЫНЎЦЦА, дзеясл. Апынуцца, стаць. Ноччу зьбіўсь з дарогі, але ішоў і апынуўсь німаведыма дзе. Старае Сяло Мсцісл. Вуныцька ён айдзе ўжо апынуўся. Кокатава Мсцісл. А йдзе ета я апынуўся? Лядзішча Міласл.
АПЫСАЦЦА, дзеясл. Апасацца, быць асцярожным. Тут табе трэба апысацца, ато ў ямку ўляціш Канічы Касцюк.
АПЫСЬЛЯ, прысл. Пасля. Апысьля будзім гуляць, зразу пачытаць нада. Канічы Касцюк.
АПЫТАНЫЙ, прым. Апытаны. Ня руш гэтыга, ён ужо апытаны, болей ён нічога ні скажыць. Пірагова Мсцісл.
АПЫТАНЬНЯ, -я, н. Допыт. У судзе пычалось апытаньня сьвідзеціляў. Пірагова Мсцісл.
АПЫТАЦЬ, дзеясл. Спытаць, папытаць [абапытаць]. Апытай у людзей, што ехылі зы табой, можа яны бачылі. Цёмны Лес Раснян.
АПЫТЫВЫЦЦА, дзеясл. Быць на допыце. Ці апытываўся ты ўжо на судзе? Не йшчэ. Юшкі Мсцісл.
АПЫТЫВЫЦЬ, дзеясл. Дапытваць, весці допыт [і прапытваць]. Ну, пачынай апытываць, дзе яны што бачылі. Пірагова Мсцісл.
АПЫЯСКА, -і, ж. Пояс. Німа 'пыяскі, пыдпірізацца нечым. Горкі Краснап.
АРАВА, -ы, ж. Плойма, чарада, натоўп. Нешта ў цябе ўсё ідзець араваю — агулым бызар. Дубеец Касцюк.
АРАДЗЁМШЫ, дзеепрысл. Нарадзіўшы. А ці чулі вы, дзевычкі, ету навіну? || А што наша ды вайтоўнычка сына радзіла? || Арадзёмшы, ды дзіцятычка пынісла тапіць. З нар. песні, М. Г. 139.
АРАДЗІНІЦЦА, дзеясл. Радзіць [разрадзіцца]. Мыя жонка арадзінілась: сына прывіла. Бель Мсцісл.
АРАП, -а, м. Чорнаскуры чалавек. Вышаў с тае смылакурні чорный, як арап, толькі вочы блішчаць ды зубы, як зысьмяецца. Высокі Бор Краснап.
АРАЦЬ, дзеясл. Араць. Сёньня мы паедзім араць на пывалочча. Тур'я Чэрык. Рыхтуй саху, араць скора будзем. Дудараўка Міласл. Як ты думаіш араць: у склад, тут узорана ў склад. Хвёдараўка Краснап. Ары ў склад, загоны круглей будуць. Хвёдараўка Краснап. Ты арэш у роскідзь, а ці ў бугонь? У бугонь, бо ў мінулым годзе тут узорана ў склад. Тур'я Чэрык.
АРБУЗ, -а, м. Гарбуз. Арбузы ліжаць ны стряхе, дысьпіваць пыклалі іх. Кісялёва Буда Краснап.
АРГАН, -а, м. Арган, духавы музычны інструмент. Арган у касьцёлі йграець, дык во прыгожа слухаць. Жэраціно Мсцісл. У касьцёлі іграюць ны 'ргані. Мсціслаў.
АРЕЛЁЗІЦЬ, дзеясл. Абразіць. Ганка мяне так арелезіла, што мне нейдзе было дзівацца. Глінь Калініншчына.
АРЕЛІ, -іў, мн л. Арэлі, гушкалка. У саду вісяць арелі. Бялішчына Мсцісл. Павесіў дзядзька арелі, хадзі пойдзем гуташыцца. Пірагова Мсцісл. Мы на сорыкі зьдзелылі арелі і доўга гутылісь. Арцёмаўка Міласл. Сяньні, як гутылісь, дык Галя ўпала з ареліў. Шарэйкі Касцюк.
АРЕНДА, -ы, ж. Арэнда. Ладзімір сінакос здаець у 'ренду. Палуж Краснап.
АРЕХ, -а, м. Арэх. Пашлі хлопцы зь дзеўкымі ў лес шчыпаць арехі. Сохана Мсцісл. Зубоў німа, і ареха ні раскушу. Рэчыца Чэрык. Раскусі ты мне арех, ато ў мяне зубоў німа. Пірагова Мсцісл. Арех крепкій — ні раскусіць. Крывы Лес Шумяц. Я цябе сьвінцовым арехым пычастую. Я сёньня знайшоў сьвінцовы арех. Бялішчына Мсцісл.
АРЕХЫЎКА, -і, ж. заал. Сойка, арэхаўка. Лядзі, арехыўка пыляцела. Янаўка Мсцісл.
АРЕЦ, -рца, м. Араты. Дренный сь цябе арец — угрехыў быгата 'стыўляіш. Палуж Краснап.
АРЕШЫК, -шка, м. Памянш. ад арех. Адзін арешык даў і той пустый. Лядзішча Міласл. Між тых паненык Лёксычка, || Шаўковым платком сіяіць || А ў арешыкі іграіць. З нар. песні, М. Г. 23.
АРЖА, -ы, ж. Ржа. Аржа есьць зялеза, калі яно ляжыць у сырасьці. Бяседавічы Хоцім. Столькі аржы сёліта ны балоці, што крый бог — усё балота рудоя. Пірагова Мсцісл.
АРЖАВЕЦ, -аўца, м. Ржа. Серп пыд стряхою пірязімуваў, дык аржавец зубы ўсі зьеў. Белы Мох Мсцісл.
АРЖАВЕЦЬ, дзеясл. Ржавець. Хызяін! Плуг будзіць ліжаць пыд дажджом, аржавець, а ён ходзіць кыла яго і ні падкінець пыд стряху. Сапрынавічы Мсцісл.
АРЖАВІЦЬ, дзеясл. Ржавець. Аржавія тапор, валяўшысь пыд лаўкый. Пірагова Мсцісл.
АРЖАВЫЙ, прым. Ржавы. Дужа твой плуг аржавый, ён жа пыхаць ня возьмець! Жараціно Мсцісл.
АРЖАНІШЧА, -а, н. Жытняе іржышча, поле, дзе было жыта. Там цяпер аржанішча, а на лета будзем ярь сеяць. Асмолавічы Мсцісл.
АРЖАНЫЙ, прым. Ржаны, жытні. Мы цяпер ядзім чыстый аржанэй хлеб, ато ўсё мішалі зь ячменім. Пірагова Мсцісл. Рэзь з аржанэй саломы каровы ні так ядуць, як з аўсяный. Канічы Касцюк.
АРЖЭЎНІК, -а, м. Ржышча пасля жыта [ржэўнік]. Ні пайду я босый — аржэўнік вельмі коліцца. Іванаўка Міласл.
АРІНА, -ы, ж. Уласнае імя Арына. Ны загувальні сядзела Аріна і голысна плакыла. Лешчынка Мсцісл. А йдзі, коця, на вулку, || Прінясі Арінцы хлеба булку. З нар. песні, М. Г. 146.
АРКА, -і, ж. Арка. У канцы дзярэўні к Первыму маю зьдзелылі арку. Мазалава Мсцісл. Пабудывалі арку к дэманстрацыі. Пірагова Мсцісл.
АРКУШ, -а, м. Аркуш, мера паперы. Дай мне аркуш паперы, нада пісьмо напісаць. Напісаў бы, дык паперы ані аркуша німа. Старае Сяло Мсцісл.
АРМІЯ, -і, ж. Войска. Цэльный год дыжыдалі мы сына з арміі. Пірагова
79 👁